Τρίτη 3 Μαΐου 2011
Δευτέρα 2 Μαΐου 2011
ΩΣ ΕΔΩ ΤΟ ΘΡΑΣΟΣ ΚΑΙ Η ΠΑΡΑΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ !
ΩΣ ΕΔΩ ΤΟ ΘΡΑΣΟΣ ΚΑΙ Η ΠΑΡΑΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ !!
Πολίτες του Νέου Δήμου Μαραθώνα ( Γραμματικού - Βαρνάβα - Νέας Μάκρης - Μαραθώνα ) , Πολίτες του Νομού Αττικής , μην ανέχεστε περαιτέρω υποτίμηση της νοημοσύνης σας από τους αυτοδιοικητικούς ..
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΚΑΙ ΘΑΥΜΑΣΤΕ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ από το ΕΠΙΣΗΜΟ site του Νέου Δήμου Μαραθώνα ( marathon.gr ) :
1. ΟΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΕΣ ΠΟΜΦΟΛΥΓΕΣ ΤΟΥ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΙΟΡΔΑΝΗ ΛΟΥΙΖΟΥ .. :
Από το site του Δήμου Μαραθώνα :
Χαιρετισμός Δημάρχου
'' Ως Δήμαρχος Μαραθώνος πιστός στην αρχή ότι «υπεύθυνος πολίτης είναι ο ενημερωμένος πολίτης» σας καλωσορίζω στον κυβερνοχώρο και στη νέα ιστοσελίδα του Δήμου μας. Με την αξιοποίηση του διαδικτύου, όλοι μας φιλοδοξούμε ο χώρος αυτός να αποτελέσει ένα εύχρηστο εργαλείο στην επικοινωνία του Δήμου με τους Δημότες του και τους επισκέπτες του. Μέσα από τη σελίδα αυτή, η πόλη μας, προικισμένη πλουσιοπάροχα από τη φύση, σύγχρονη, καλαίσθητη, αρμονική και φιλική, ανοίγει ακόμα ένα παράθυρο γνωριμίας σε κάθε πολίτη από κάθε γωνιά της γης. ''
2. ΤΟ ΘΡΑΣΟΣ ! ( Δεν γνωρίζουν στον Δήμο Μαραθώνα ότι πρόκειται για ΧΥΤΑ & όχι ΧΥΤΥ ;!! ) :
Από το site του Δήμου Μαραθώνα ( Δημοσκόπηση ! ) :
'' ΔημοσκόπησηΠοιο από τα παρακάτω θεωρείτε το σοβαρότερο απο τα προβλήματα που αντιμετωπίζει σήμερα ο νέος ενιαίος Δήμος Μαραθώνος.
Ο ΧΥΤΥ στο Γραμματικό
Οι Δασικοί Χάρτες
Τα Σχέδια Πόλης
Ο Βιολογικός Καθαρισμός
Το Αιολικό Πάρκο στον Κόλπο του Μαραθώνα
Άλλο ''
3. Η συγκέντρωση έγινε από τους αιρετούς ... χωρίς ... τους αιρετούς , χωρίς καμπάνια ενημέρωσης των κατοίκων από τον Δήμο , ο Δήμαρχος αρνήθηκε πεισμόνως να απευθύνει έναν ολιγόλο χαιρετισμό ( ! ) , οι περισσότεροι Δημοτικοί Σύμβουλοι απουσίαζαν .. Οι κάτοικοι δεν αντιδρούν μόνο για την ΜΠΕ αλλά για το σύνολο του έργου και απαιτούν την κατάργηση του ΠΕΣΔΑ ... Καμαρώστε ..:
Η ΠΑΡΑΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ από το site του Δήμου Μαραθώνα :
'' ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΧΥΤΑ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟ
Συγκέντρωση διαμαρτυρίας πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 30 Απριλίου το πρωί, στη Νέα Μάκρη, από την Επιτροπή Κατοίκων κατά του ΧΥΤΑ Γραμματικού με επικεφαλής το Δήμαρχο κ. Ιορδάνη Λουίζο και τους αρχηγούς
όλων των Δημοτικών παρατάξεων του Δήμου Μαραθώνος, με αίτημα να σταματήσουν άμεσα οι εργασίες κατασκευής του ΧΥΤΑ στο Γραμματικό.
Για μία ώρα έγινε συμβολική κατάληψη και στα δύο ρεύματα της Λεωφόρου Μαραθώνος, στο ύψος του Κέντρου Υγείας Νέας Μάκρης.
Όπως τονίστηκε στη συγκέντρωση, η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων του συγκεκριμένου έργου είναι ελλιπής και παραβιάζει οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενώ εκφράστηκε έντονα η λαϊκή απαίτηση για αναθεώρηση του περιφερειακού σχεδιασμού και διάλογο με την ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος. ''
Πολίτες του Δήμου Μαραθώνα , Πολίτες του Νομού Αττικής , ΦΤΑΝΕΙ ΠΙΑ !
Πρέπει επιτέλους να αναλάβει ο κάθε ένας τις ευθύνες που του αναλογούν .Τα μεγαλύτερα εγκλήματα εις βάρος του περιβάλλοντος ( και όχι μόνον .. ) έχουν γίνει από τους αυτοδιοικητικούς , με την ανοχή ή και συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών .. Είτε με εξαγορά , είτε με εκμαυλισμό συνειδήσεων και ο χορός καλά κρατεί ..
ΗΡΘΕ Η ΩΡΑ ΤΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ , ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑΣ , ΤΟΥ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΑΓΩΝΑ !
ΗΡΘΕ Η ΩΡΑ ΤΗΣ ΡΗΞΗΣ ΜΕ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΑ ΚΑΙ ΥΠΕΡΤΙΜΗΜΕΝΟΥΣ ΜΙΚΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟΥΣ !
ΜΟΝΗ ΛΥΣΗ Η ΑΝΑΤΡΟΠΗ ΤΗΣ ΚΑΤΕΣΤΗΜΕΝΗΣ ΝΟΟΤΡΟΠΙΑΣ & ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ !
ΕΙΝΑΙ ΣΠΟΥΔΑΙΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ Η ΖΩΗ ΜΑΣ , Η ΖΩΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΑΣ , ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ , Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝ , ΓΙΑ ΝΑ ΤΑ ΑΦΗΣΟΥΜΕ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΣΤΑ ΧΕΡΙΑ ΤΟΥΣ ..
'' Ο ΕΧΩΝ ΩΤΑ ΑΚΟΥΕΙΝ ΑΚΟΥΕΤΩ ''
Επιτροπή Γραμματικού κατά των ΧΥΤΑ
oxixyta.blogspot.com
ΑΝΟΙΧΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ Προς τη συντονιστική επιτροπή αγώνα Λαυρεωτικής
Προς τη συντονιστική επιτροπή αγώνα Λαυρεωτικής
ΑΝΟΙΧΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ
Αγαπητοί φίλοι,
με ικανοποίηση και αισιοδοξία υποδεχτήκαμε την αποχώρηση των ΜΑΤ από το “μέτωπο” της Κερατέας και την επιλογή, από μέρους της κυβέρνησης, ενός στοιχειώδους διαλόγου με τους εκπροσώπους της τοπικής κοινωνίας, αντί της αστυνομοκρατίας και της καταστολής. Ωστόσο, μας προξενεί απορία η μυστικοπάθεια με την οποία γίνεται η επεξεργασία της εναλλακτικής πρότασης, που προτίθεστε να καταθέσετε ή έχετε, ήδη, καταθέσει. Πρωτίστως, απέναντι στους κατοίκους της Λαυρεωτικής, αλλά και απέναντι στους κατοίκους των άλλων περιοχών (Φυλής, Γραμματικού), που στοχοποιεί ο υφιστάμενος περιφερειακός σχεδιασμός, αλλά και απέναντι στους αλληλέγγυους της Αττικής και της υπόλοιπης χώρας, που όλο αυτό το διάστημα στήριξαν τον αγώνα σας.
Αυτό, όμως, που μας προκάλεσε ακόμη μεγαλύτερη έκπληξη είναι το περιεχόμενο της κυοφορούμενης πρότασής σας, έτσι όπως το προσλαμβάνουμε από τις αποσπασματικές αναφορές και τις διαρροές στα μέσα ενημέρωσης. Αναφερόμαστε, φυσικά, στην ιδέα της θερμικής αξιοποίησης – αεριοποίησης, σαν πυλώνα της εναλλακτικής διαχείρισης που προτείνετε (ή σκέφτεστε να προτείνετε).
Δεν είναι σκοπός αυτής της επιστολής να αντικρούσει τα όσα παρουσιάζονται σαν πλεονεκτήματα αυτής της επιλογής. Περιοριζόμαστε στις εξής τρεις επισημάνσεις:
• Γνωρίζετε, ασφαλώς, ότι η προσπάθεια εισαγωγής αυτής της μεθόδου επεξεργασίας, ακόμη και με τη μορφή πιλοτικού προγράμματος στη Φυλή, από την εταιρεία ΗΛΕΚΤΩΡ (του ομίλου Μπόμπολα), έχει συναντήσει την καθολική αντίδραση των πολιτών των δυτικών συνοικιών και όλης της Αττικής, σαν προάγγελος της καθολικής εισαγωγής της καύσης στη διαχείριση των απορριμμάτων της Αττικής.
• Γενικότερα, βρίσκεται σε εξέλιξη μια συντεταγμένη προσπάθεια κυβέρνησης και εταιρειών για γενικευμένη εισαγωγή της ενεργειακής – θερμικής αξιοποίησης στη διαχείριση των απορριμμάτων, σε όλη την Ελλάδα, με πρόσφατο παράδειγμα τη μονάδα καύσης στην ΟΕΔΑ ΝΑ Θεσσαλονίκης. Προσπάθεια που επιχειρείται να ολοκληρωθεί και με τη σκανδαλώδη επιλογή της καύσης τεράστιων ποσοτήτων (7.000.000 τόνων/έτος) εισαγόμενων από την Ιταλία απορριμμάτων στην ηλεκτροπαραγωγή και, μάλιστα, με το μανδύα των (επιδοτούμενων) ΑΠΕ.
• Γνωρίζετε, επίσης, ότι τα όσα σχεδιάζονται στην Κερατέα, αποτελούν τμήμα ενός συνολικού σχεδίου και μόνο σαν τέτοια μπορούν να αντιμετωπιστούν, μέσα από μια ενιαία στάση, σε επίπεδο Αττικής. Μια ενιαία στάση που έχει αρχίσει να αποκτά υπόσταση και στηρίζεται στη λογική της αποκεντρωμένης διαχείρισης, με τη μέγιστη δυνατή ανάκτηση και την κομποστοποίηση και την απόρριψη της βιολογικής ξήρανσης και της καύσης.
Αν, όντως, ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα τα όσα γράφονται, πιστεύουμε ότι θα πρόκειται για εξαιρετικά κακή εξέλιξη, που θα μας απογοητεύσει πλήρως. Ανάμεσα στα άλλα και για το γεγονός ότι θα έχετε αγνοήσει επιστημονικά τεκμηριωμένες απόψεις, φιλικές στο περιβάλλον και απολύτως συμβατές με την τοπική – αποκεντρωμένη διαχείριση, σαν αυτή που έχει υποβάλλει στο δημόσιο διάλογο η πρωτοβουλία μας ή και άλλες συλλογικότητες αλληλέγγυων ενεργών πολιτών.
Εκτιμούμε ότι ενδεχόμενη επιλογή αποστασιοποίησης και διάσπασης του αναγκαίου μετώπου, που πρέπει να υπάρξει σε ολόκληρη την Αττική, και το δικό σας ιδιαίτερο αγώνα θα αποδυναμώσει και τη γενικότερη προσπάθεια αντιμετώπισης ενός διάτρητου περιφερειακού σχεδιασμού θα υπονομεύσει. Γνωρίζετε, άλλωστε, καλύτερα από εμάς, ότι το ΥΠΕΚΑ και στη δημιουργία ΧΥΤΑ θα επιμείνει και στο μεγάλο μέγεθος της εγκατάστασης, που θα υπερβαίνει τις ανάγκες των δήμων της Λαυρεωτικής και του Σαρωνικού.
Θέλουμε να πιστεύουμε ότι δεν θα διαψεύσετε τις ελπίδες και την ολόθερμη συμπαράσταση που προκάλεσε ο πολύμηνος αγώνας σας σε ένα ευρύτερο ακροατήριο πολιτών. Και ότι, έστω και τώρα, θα κάνετε τις αναγκαίες κινήσεις συνεννόησης με όλους εκείνους που σας στήριξαν με ειλικρίνεια και ανιδιοτέλεια. Θεωρούμε ότι είναι αναγκαία και προτείνουμε μια συνάντηση με την πρωτοβουλία μας και, ενδεχομένως, με άλλες συλλογικότητες πολιτών, πριν από τη νέα συνάντησή σας με το ΥΠΕΚΑ. Ελπίζουμε ότι θα ανταποκριθείτε.
Αθήνα, 2/5/2011
“Πρωτοβουλία συνεννόησης για τη διαχείριση των απορριμμάτων”
ΑΝΟΙΧΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ
Αγαπητοί φίλοι,
με ικανοποίηση και αισιοδοξία υποδεχτήκαμε την αποχώρηση των ΜΑΤ από το “μέτωπο” της Κερατέας και την επιλογή, από μέρους της κυβέρνησης, ενός στοιχειώδους διαλόγου με τους εκπροσώπους της τοπικής κοινωνίας, αντί της αστυνομοκρατίας και της καταστολής. Ωστόσο, μας προξενεί απορία η μυστικοπάθεια με την οποία γίνεται η επεξεργασία της εναλλακτικής πρότασης, που προτίθεστε να καταθέσετε ή έχετε, ήδη, καταθέσει. Πρωτίστως, απέναντι στους κατοίκους της Λαυρεωτικής, αλλά και απέναντι στους κατοίκους των άλλων περιοχών (Φυλής, Γραμματικού), που στοχοποιεί ο υφιστάμενος περιφερειακός σχεδιασμός, αλλά και απέναντι στους αλληλέγγυους της Αττικής και της υπόλοιπης χώρας, που όλο αυτό το διάστημα στήριξαν τον αγώνα σας.
Αυτό, όμως, που μας προκάλεσε ακόμη μεγαλύτερη έκπληξη είναι το περιεχόμενο της κυοφορούμενης πρότασής σας, έτσι όπως το προσλαμβάνουμε από τις αποσπασματικές αναφορές και τις διαρροές στα μέσα ενημέρωσης. Αναφερόμαστε, φυσικά, στην ιδέα της θερμικής αξιοποίησης – αεριοποίησης, σαν πυλώνα της εναλλακτικής διαχείρισης που προτείνετε (ή σκέφτεστε να προτείνετε).
Δεν είναι σκοπός αυτής της επιστολής να αντικρούσει τα όσα παρουσιάζονται σαν πλεονεκτήματα αυτής της επιλογής. Περιοριζόμαστε στις εξής τρεις επισημάνσεις:
• Γνωρίζετε, ασφαλώς, ότι η προσπάθεια εισαγωγής αυτής της μεθόδου επεξεργασίας, ακόμη και με τη μορφή πιλοτικού προγράμματος στη Φυλή, από την εταιρεία ΗΛΕΚΤΩΡ (του ομίλου Μπόμπολα), έχει συναντήσει την καθολική αντίδραση των πολιτών των δυτικών συνοικιών και όλης της Αττικής, σαν προάγγελος της καθολικής εισαγωγής της καύσης στη διαχείριση των απορριμμάτων της Αττικής.
• Γενικότερα, βρίσκεται σε εξέλιξη μια συντεταγμένη προσπάθεια κυβέρνησης και εταιρειών για γενικευμένη εισαγωγή της ενεργειακής – θερμικής αξιοποίησης στη διαχείριση των απορριμμάτων, σε όλη την Ελλάδα, με πρόσφατο παράδειγμα τη μονάδα καύσης στην ΟΕΔΑ ΝΑ Θεσσαλονίκης. Προσπάθεια που επιχειρείται να ολοκληρωθεί και με τη σκανδαλώδη επιλογή της καύσης τεράστιων ποσοτήτων (7.000.000 τόνων/έτος) εισαγόμενων από την Ιταλία απορριμμάτων στην ηλεκτροπαραγωγή και, μάλιστα, με το μανδύα των (επιδοτούμενων) ΑΠΕ.
• Γνωρίζετε, επίσης, ότι τα όσα σχεδιάζονται στην Κερατέα, αποτελούν τμήμα ενός συνολικού σχεδίου και μόνο σαν τέτοια μπορούν να αντιμετωπιστούν, μέσα από μια ενιαία στάση, σε επίπεδο Αττικής. Μια ενιαία στάση που έχει αρχίσει να αποκτά υπόσταση και στηρίζεται στη λογική της αποκεντρωμένης διαχείρισης, με τη μέγιστη δυνατή ανάκτηση και την κομποστοποίηση και την απόρριψη της βιολογικής ξήρανσης και της καύσης.
Αν, όντως, ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα τα όσα γράφονται, πιστεύουμε ότι θα πρόκειται για εξαιρετικά κακή εξέλιξη, που θα μας απογοητεύσει πλήρως. Ανάμεσα στα άλλα και για το γεγονός ότι θα έχετε αγνοήσει επιστημονικά τεκμηριωμένες απόψεις, φιλικές στο περιβάλλον και απολύτως συμβατές με την τοπική – αποκεντρωμένη διαχείριση, σαν αυτή που έχει υποβάλλει στο δημόσιο διάλογο η πρωτοβουλία μας ή και άλλες συλλογικότητες αλληλέγγυων ενεργών πολιτών.
Εκτιμούμε ότι ενδεχόμενη επιλογή αποστασιοποίησης και διάσπασης του αναγκαίου μετώπου, που πρέπει να υπάρξει σε ολόκληρη την Αττική, και το δικό σας ιδιαίτερο αγώνα θα αποδυναμώσει και τη γενικότερη προσπάθεια αντιμετώπισης ενός διάτρητου περιφερειακού σχεδιασμού θα υπονομεύσει. Γνωρίζετε, άλλωστε, καλύτερα από εμάς, ότι το ΥΠΕΚΑ και στη δημιουργία ΧΥΤΑ θα επιμείνει και στο μεγάλο μέγεθος της εγκατάστασης, που θα υπερβαίνει τις ανάγκες των δήμων της Λαυρεωτικής και του Σαρωνικού.
Θέλουμε να πιστεύουμε ότι δεν θα διαψεύσετε τις ελπίδες και την ολόθερμη συμπαράσταση που προκάλεσε ο πολύμηνος αγώνας σας σε ένα ευρύτερο ακροατήριο πολιτών. Και ότι, έστω και τώρα, θα κάνετε τις αναγκαίες κινήσεις συνεννόησης με όλους εκείνους που σας στήριξαν με ειλικρίνεια και ανιδιοτέλεια. Θεωρούμε ότι είναι αναγκαία και προτείνουμε μια συνάντηση με την πρωτοβουλία μας και, ενδεχομένως, με άλλες συλλογικότητες πολιτών, πριν από τη νέα συνάντησή σας με το ΥΠΕΚΑ. Ελπίζουμε ότι θα ανταποκριθείτε.
Αθήνα, 2/5/2011
“Πρωτοβουλία συνεννόησης για τη διαχείριση των απορριμμάτων”
ΟΒΡΙΟΚΑΣΤΡΟ ΚΕΡΑΤΕΑΣ: Η δική μας άποψη...
ΟΒΡΙΟΚΑΣΤΡΟ ΚΕΡΑΤΕΑΣ: Η δική μας άποψη...: "Καλό μήνα... Περιμέναμε λίγες ημέρες, για να έχουμε μια πιο ολοκληρωμένη άποψη για το πως εξελίσσονται τα πράγματα. Έχουμε γνώμη και θα τη ..."
.Δημόσια ιστορία, μνήμη και «στιγμές»: Συζήτηση με τον Χ. Φλάισερ
.Δημόσια ιστορία, μνήμη και «στιγμές»: Συζήτηση με τον Χ. Φλάισερ
09:10 - Σάβ 30/04/2011, tvxsteam "Το παρελθόν έχει μέλλον" είναι μία φράση του Στέφαν Ούλριχ που συναντά κανείς πριν την εισαγωγή του σπουδαίου βιβλίου του "Οι πόλεμοι της μνήμης- Ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος στη Δημόσια Ιστορία". Με όχημα τη μνήμη και βασικό εργαλείο του τα ΜΜΕ προσφέρει μία οπτική της ιστορίας μακριά από τα τετριμμένα των σχολικών εγχειριδίων και των πανεπιστημιακών αμφιθεάτρων. Άλλωστε, η δημόσια ιστορία μπορεί να είναι σαφώς πιο ενδιαφέρουσα και γιατί όχι ακόμη και ψυχαγωγική κατά τον εύστοχο όρο του Νίκου Μπακουνάκη "histo- tainment".
Ο δραστήριος ιστορικός Χάγκεν Φλάισερ ζει σχεδόν 35 χρόνια στην Ελλάδα, τα τελευταία 26 ως Έλληνας πολίτης και διδάσκει στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Εξηγεί στο tvxs τι ακριβώς είναι η δημόσια ιστορία και τη σχέση της με τα ΜΜΕ, επισημαίνει την ιδιαίτερη αντιμετώπιση της ιστορίας στην Ελλάδα, σχολιάζει τις σύγχρονες ιστορικές εξελίξεις και παραδέχεται πως "Οι στιγμές της ιστορίας συχνά διαρκούν πολύ, βασανιστικά πολύ."
Συνέντευξη στον Μιχάλη Γουδή (ομάδα tvxs Θεσσαλονίκης)
Η Δημόσια Ιστορία
Τόσο ο όρος "δημόσια ιστορία" όσο και ο αντίστοιχος ακαδημαϊκός κλάδος (public history) είναι ελάχιστα γνωστοί στην Ελλάδα σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει στο εξωτερικό. Μπορείτε να μας τους αποσαφηνίσετε λίγο;
Η Δημόσια Ιστορία, μετάφραση του Public History, είναι σχετικά νέα έννοια. Ακόμη πιο πρόσφατα έχει αναγνωριστεί ως, ενδεχομένως νόθο, παιδί της μητρικής επιστήμης, με προπτυχιακά και μεταπτυχιακά προγράμματα –κυρίως στα πανεπιστήμια των αγγλοσαξονικών χωρών- αν και συχνά αμφιλεγόμενα ως προς τα όρια, τους στόχους και τις σκοπιμότητες, τους φορείς και τη «χρησιμότητά» της.
Η Δημόσια Ιστορία δεν περιλαμβάνει το, εσωστρεφές από τη φύση του, ακαδημαϊκό κομμάτι της ιστορικής κουλτούρας –την έρευνα και τη διδασκαλία στα αμφιθέατρα- αλλά διεκδικεί περίπου όλα τα υπόλοιπα. Αποσκοπεί στην ιστορική αφύπνιση, την ενημέρωση και ενδεχομένως την επιμόρφωση του κοινού αυτού, του «ανειδίκευτου» συνολικού πληθυσμού, του «λαού» για τον οποίο τα αμφιθέατρα των πανεπιστημίων δε διαθέτουν αρκετά θρανία. Μαζί με τους κατά παράδοση ιστορικούς, στη Δημόσια Ιστορία συνεισφέρουν επίσης δημοσιογράφοι, υπεύθυνοι αρχείων και μουσείων, αλλά και σκηνοθέτες και ξεναγοί του διαρκώς επεκτεινόμενου ιστορικού τουρισμού. Ωστόσο, επιπροσθέτως, ανακατεύονται και ταχυδακτυλουργοί, τσαρλατάνοι ή αρνητές. Δηλαδή όχι μόνο ιστοριοδίφες, συγγενείς εξ αγχιστείας, ερασιτέχνες, εραστές, αλλά και βιαστές της ιστορίας.
Εν ολίγοις, Δημόσια Ιστορία είναι ό,τι τριγύρω μας φιλοδοξεί να αφηγείται κάτι για το παρελθόν – και σε μας τους παραλήπτες μένει να κρίνουμε την «ορθότητα» των αφηγήσεων... Σημαντικό φορέα της Δημόσιας Ιστορία αποτελούν και τα μνημεία που δεν έχουν πια το άλλοτε πανίερο ή και ιδεολογικά απαραβίαστο status μαυσωλείων έξω από τη ζώσα κοινωνία αλλά τείνουν να ενσωματώνονται σε αυτήν ως μεστά νοήματος σημεία επαφής με την παρελθούσα πραγματικότητα. Παράδειγμα για αυτό είναι το μνημείο Ολοκαυτώματος στο Βερολίνο, για το οποίο ο δημιουργός εξέφραζε την επιθυμία να γίνει ένας τόπος στον οποίο να πηγαίνει κανείς ευχαρίστως – και παιδιά!
Η δημόσια ιστορία συμβαδίζει με την καθημερινή επικαιρότητα όπως αυτή καταγράφεται από τα ΜΜΕ;
Συμβαδίζει, συχνά όμως σέρνεται πίσω τους. Όπως προανέφερα, η Δημόσια Ιστορία μας επιτρέπει να εξετάσουμε τη σχέση που η σύγχρονη κοινωνία διατηρεί με το παρελθόν, και η καθημερινή επικαιρότητα σκιαγραφεί με τον καλύτερο τρόπο αυτή τη σχέση. Από παλιά ενημερώνω το αρχείο μου με αποκόμματα εφημερίδων και το εμπλουτίζω διαρκώς. Οι Πόλεμοι της Μνήμης βασίστηκαν σε μια τεράστια βάση δεδομένων που άντλησα από ένα συνεχή δημοσιογραφικό ορυμαγδό των ΜΜΕ όλων των εμπλεκόμενων χωρών. Η θέση που κατέχει ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος στον 20ο αιώνα είναι δεσπόζουσα, όχι μόνο εξαιτίας των όσων πρωτόγνωρων συνέβησαν κατά τη διάρκειά του, αλλά και όσων ακολούθησαν μετά τη λήξη του: ανατροπές και ρήξεις, θεμελιωτικοί μύθοι και νέες πραγματικότητες.
Ήδη η επιστημονική καταγραφή της ιστορίας οδηγεί πολλές φορές σε στρεβλώσεις και σε φανατικές θεωρήσεις των γεγονότων. Πόσο αξιόπιστα συμπεράσματα μπορεί να προσφέρει η δημόσια ιστορία;
Τα ΜΜΕ γνωρίζουμε πως επηρεάζουν, καθοδηγούν και ενίοτε ποδηγετούν την κοινή γνώμη, ενώ ταυτόχρονα ερωτοτροπούν μαζί της. Επομένως σίγουρα προσφέρουν ένα σαθρό έδαφος αλλά αυτή η συγκυριακή και αναπόφευκτα αποσπασματική φύση της πρώτης ύλης που προσφέρει η Τέταρτη Εξουσία έχει ως συνέπεια ότι συνεχώς επισημαίνουμε αναφορές σε στιγμιότυπα μιας ατέλειωτης διαδικασίας μεταβολών, ενδιάμεσους σταθμούς μιας διαμόρφωσης ή επαναδιαπραγμάτευσης νέων καταστάσεων. Μην ξεχνάμε πως το παρελθόν δεν παραμένει αμετάβλητο αλλά αλλάζει με βάση τις συνεχείς νέες εμπειρίες που μας εμπνέουν νέα ερωτήματα που θέτουμε, αναζητώντας νέες ερμηνείες.
Η ελληνική εκδοχή της Ιστορίας
Τόσο στο σχολείο όσο και στο πανεπιστήμιο η μελέτη της ιστορίας σταματά με μία επιφανειακή αναφορά στην εισβολή στην Κύπρο. Η περίοδος από τη Δικτατορία κι έπειτα αντιμετωπίζεται στις περισσότερες περιπτώσεις ως πολιτική. Δεν είμαστε έτοιμοι ως λαός να εντάξουμε την περίοδο αυτή στη σύγχρονη ιστορία μας;
Δυστυχώς, η ένταξη γεγονότων της νεότερης και σύγχρονης ιστορίας στην εκπαιδευτική ύλη απαιτεί την παρέλευση δεκαετιών στην Ελλάδα. Για γεγονότα-τομές που έχουν χαραχτεί στις μνήμες μας, όπως η Κατοχή, ο Εμφύλιος και η επταετία της Χούντας τα κεφάλαια στη σχολική ύλη έχουν ελάχιστες αναφορές, πολλές φορές με λάθη και ανακρίβειες. Έτσι, στο κεφάλαιο για τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο στο σύγγραμμα Ιστορίας της Γ’ Λυκείου αναπαράγονται λάθη, ανακρίβειες και κενά που έχουν ξεπεραστεί από την έρευνα, όπως π.χ. ο διογκωμένος αριθμός των θυμάτων των Καλαβρύτων -σαν να μην έφτανε ο πραγματικός- που συντηρείται ως «θετικός»- «υπέρ ημών»- μύθος στην αρθρογραφία.
Χρειάστηκαν 40 χρόνια για να ενταχθεί η δεκαετία του 1940 στα ακαδημαϊκά αμφιθέατρα και στα επιστημονικά συνέδρια σε ελληνικό έδαφος. Αλλά ακόμα λείπουν οι εμπνευσμένες προτάσεις και η ανανέωση στην εκπαιδευτική ύλη. Ερωτηματολόγια που έχω μοιράσει κατά καιρούς σε φοιτητές αποδεικνύουν ένα είδος ιστορικού αναλφαβητισμού των νεότερων γενιών για γεγονότα-περιόδους της σύγχρονης ιστορίας που χρειάζεται να αντιμετωπιστεί δραστικά με «έξυπνα» σχολικά βιβλία.
Μπορεί να υπάρξει αντικειμενικότητα στην προσέγγιση των ιστορικών γεγονότων; Διότι η ιστορία στις περισσότερες περιπτώσεις γράφεται και διαβάζεται ανάλογα με τα συμφέροντα της εκάστοτε πλευράς.
Σίγουρα δεν μπορεί να υπάρξει μια κανονιστική θεώρηση της ιστορίας. Παρόλα αυτά ο ιστορικός οφείλει να προσεγγίσει όσο το δυνατόν περισσότερο αυτό που ενδεχομένως «πραγματικά συνέβη». Και σε αυτό θα τον διευκολύνει, θεωρητικά, η ραγδαία εξέλιξη της ιστοριογραφίας: νέες πηγές, νέες μέθοδοι και ερμηνείες αλλά και σκοπιμότητες, θα καθιστούν δυνατές νέες προσεγγίσεις σε όλες τις χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας. Η επιστημονική σκαπάνη θα αποκαλύψει και άλλους «χώρους υγειονομικής ταφής» παραχωμένων σκελετών: δηλαδή την ταφή ασύμφορων πτυχών της πρόσφατης ιστορίας σε «ΧΥΤΑ», που ανερυθρίαστα πλασάρονται ως «ΧΥΤΥ», όπως το ζούμε άλλωστε στην κυριολεξία στο Γραμματικό και την Κερατέα!
Η Ιστορία που γράφεται τώρα...
Πώς ερμηνεύετε τις σύγχρονες πολιτικές εξελίξεις ιστορικής σημασίας στη Βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή;
Ο ιστορικός μελετώντας το παρελθόν δεν μπορεί και δεν πρέπει να αποφύγει τη ματιά προς την ιλιγγιωδώς τρέχουσα επικαιρότητα. Αυτές οι εξελίξεις αποτελούν τη λογική συνοχή των πραγμάτων αφού η ιστορία μας έχει δείξει πως αργά ή γρήγορα ξεσπά η φωνή διαμαρτυρίας εκείνων των καταπνιγμένων φωνών που επιζητούν να εισακουστούν. Στην επιτάχυνση της διαδικασίας αυτή το παράδειγμα του «γείτονα» είναι καταλυτικό.
Αυτό το φαινόμενο του ντόμινο, όπως το λέμε τώρα, το έχουμε δει στη διάλυση της ρωμαϊκής, της οθωμανικής, της σοβιετικής αυτοκρατορίας, στην κατάρρευση του αποικιοκρατικού συστήματος, και τώρα στο ταρακούνημα των «δεδομένων» του αραβικού κόσμου.
Άλλωστε, οι απαράδεκτες εικόνες από το «κέντρο φιλοξενίας προσφύγων» στη Λαμπεντούζα μου ξανάφερναν στη μνήμη το σχέδιο της κυβέρνησης Καραμανλή, το 2009, να «αξιοποιηθεί» το άλλοτε ναζιστικό στρατόπεδο συγκεντρώσεως του Παύλου Μελά ως στρατόπεδο «υποδοχής» οικονομικών μεταναστών! Ευτυχώς, μια τέτοια «αξιοποίηση» εμποδίστηκε χάρη στην ενιαία άρνηση των 14 δημάρχων της ευρύτερης περιφέρειας Θεσσαλονίκης, αλλά ακόμα εκκρεμεί μια αποκατάσταση του ερειπωμένου τόπου μνήμης που θα άρμοζε στην ιστορία και στα θύματα του άλλοτε κολαστηρίου …
Η Μνήμη
Είναι, κατά την άποψή σας, η μνήμη η κινητήρια δύναμη των ιστορικών εξελίξεων;
Η μνήμη τα τελευταία χρόνια έχει εισέλθει δυναμικά στο χώρο των ιστορικών σπουδών, ευτυχώς και στην Ελλάδα. Όπως έχει πει και ο αγαπητός συνάδελφος Αντώνης Λιάκος η Δημόσια Ιστορία έχει να κάνει με τα τραύματα, τις διαιρεμένες και τραυματισμένες μνήμες, με τη νοσταλγία, τη μελαγχολία, την ελπίδα ή την παραμυθία, είναι μια ιστορία στην οποία τα συναισθήματα και η έκφραση των συναισθημάτων έχουν κεντρικό ρόλο. Θα προσέθετα, πρέπει να περάσεις από το κατώφλι της μνήμης, για να φτάσεις στην παστάδα της Κλειούς.
Οι "Στιγμές" στην Ιστορία
Το μεγάλο έργο σας "Οι πόλεμοι της μνήμης- Ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος στη Δημόσια Ιστορία" ρίχνει ματιές λίγο πολύ σε ολόκληρο τον κόσμο. Ποια θεωρείτε την πιο γοητευτική στιγμή στη σύγχρονη ιστορία, στην οποία εξειδικεύεστε;
Οι στιγμές της ιστορίας συχνά διαρκούν πολύ, βασανιστικά πολύ. Έτσι με βασάνιζε συχνά η σκέψη, τι θα έκανα, αν είχα γεννηθεί σε μια στιγμή της παγκόσμιας ιστορίας νωρίτερα. Θα είχα άραγε περάσει τότε τις εξετάσεις, π.χ., στην κατεχόμενη Ελλάδα; Εκ των υστέρων, εκ του ασφαλούς, εύκολα τα μεγάλα λόγια της αυτοπεποίθησης…
Σε συλλογικό επίπεδο, για μένα η πιο συναρπαστική παρατεταμένη «στιγμή» στη σύγχρονη ιστορία υπήρξε το ίσως μεγαλύτερο μαζικό πείραμα όλων των εποχών, οι διεργασίες στη μεταπολεμική Γερμανία σχετικά με τη μνήμη του Πολέμου. Η γερμανική γλώσσα έπλασε μάλιστα τον περίπλοκο όρο Vergangenheitsbewältigung για να ορίσει το επίπονο έργο της αντιμετώπισης του βασανιστικού και συχνά βασανισμένου παρελθόντος. Για τους Γερμανούς η μνημόνευση του Άουσβιτς χρησιμοποιούνταν ως ηθική υποχρέωση ή ως ηθικό ρόπαλο σύμφωνα με την άκρως παρεξηγήσιμη φράση του Μάρτιν Βάλσερ, ενώ η συζήτηση για το Schlusstrich, δηλ. την τελεία και παύλα, που υποτίθεται ότι θα έθετε τέρμα στον επώδυνο λόγο για το παρελθόν, δεν έπαυσε ποτέ.
Οι νέες διαστάσεις που έφερε η γενιά του ’68 επιταχύνθηκαν από την πρώτη μεταπολεμική κεντροαριστερή κυβέρνηση (1969-83) και τη συμβολική έκφραση της βουβής γονυκλισίας του νέου καγκελάριου Βίλλυ Μπραντ μπροστά στο μνημείο του γκέτο της Βαρσοβίας. Νομίζω ότι ήταν από τις πιο γοητευτικές στιγμές (κυριολεκτικά), παρόλο που τότε οι περισσότεροι εμπλεκόμενοι –πλειοψηφία Γερμανών, πλειοψηφία Πολωνών (Καθολικοί και Κομμουνιστές!), Εβραίοι– όλοι για διαφορετικούς λόγους αιφνιδιάστηκαν και ενοχλήθηκαν.
Προσωπικά έζησα μάλλον την πιο γοητευτική και συγκινητική ιστορική στιγμή όταν -στις 24.6.1987, μετά από πρότασή μου– ο Γερμανός πρόεδρος Βάιτσεκερ τίμησε τα θύματα της Κατοχής στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής. Ήταν από τις ελάχιστες φορές που δεν κατέγραφα απλώς ιστορία, αλλά που συνέβαλα, βάζοντας κι εγώ ένα –όχι ασήμαντο- λιθαράκι.
πηγή : tvxs 30/04/2011
oxixyta.blogspot.com
09:10 - Σάβ 30/04/2011, tvxsteam "Το παρελθόν έχει μέλλον" είναι μία φράση του Στέφαν Ούλριχ που συναντά κανείς πριν την εισαγωγή του σπουδαίου βιβλίου του "Οι πόλεμοι της μνήμης- Ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος στη Δημόσια Ιστορία". Με όχημα τη μνήμη και βασικό εργαλείο του τα ΜΜΕ προσφέρει μία οπτική της ιστορίας μακριά από τα τετριμμένα των σχολικών εγχειριδίων και των πανεπιστημιακών αμφιθεάτρων. Άλλωστε, η δημόσια ιστορία μπορεί να είναι σαφώς πιο ενδιαφέρουσα και γιατί όχι ακόμη και ψυχαγωγική κατά τον εύστοχο όρο του Νίκου Μπακουνάκη "histo- tainment".
Ο δραστήριος ιστορικός Χάγκεν Φλάισερ ζει σχεδόν 35 χρόνια στην Ελλάδα, τα τελευταία 26 ως Έλληνας πολίτης και διδάσκει στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Εξηγεί στο tvxs τι ακριβώς είναι η δημόσια ιστορία και τη σχέση της με τα ΜΜΕ, επισημαίνει την ιδιαίτερη αντιμετώπιση της ιστορίας στην Ελλάδα, σχολιάζει τις σύγχρονες ιστορικές εξελίξεις και παραδέχεται πως "Οι στιγμές της ιστορίας συχνά διαρκούν πολύ, βασανιστικά πολύ."
Συνέντευξη στον Μιχάλη Γουδή (ομάδα tvxs Θεσσαλονίκης)
Η Δημόσια Ιστορία
Τόσο ο όρος "δημόσια ιστορία" όσο και ο αντίστοιχος ακαδημαϊκός κλάδος (public history) είναι ελάχιστα γνωστοί στην Ελλάδα σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει στο εξωτερικό. Μπορείτε να μας τους αποσαφηνίσετε λίγο;
Η Δημόσια Ιστορία, μετάφραση του Public History, είναι σχετικά νέα έννοια. Ακόμη πιο πρόσφατα έχει αναγνωριστεί ως, ενδεχομένως νόθο, παιδί της μητρικής επιστήμης, με προπτυχιακά και μεταπτυχιακά προγράμματα –κυρίως στα πανεπιστήμια των αγγλοσαξονικών χωρών- αν και συχνά αμφιλεγόμενα ως προς τα όρια, τους στόχους και τις σκοπιμότητες, τους φορείς και τη «χρησιμότητά» της.
Η Δημόσια Ιστορία δεν περιλαμβάνει το, εσωστρεφές από τη φύση του, ακαδημαϊκό κομμάτι της ιστορικής κουλτούρας –την έρευνα και τη διδασκαλία στα αμφιθέατρα- αλλά διεκδικεί περίπου όλα τα υπόλοιπα. Αποσκοπεί στην ιστορική αφύπνιση, την ενημέρωση και ενδεχομένως την επιμόρφωση του κοινού αυτού, του «ανειδίκευτου» συνολικού πληθυσμού, του «λαού» για τον οποίο τα αμφιθέατρα των πανεπιστημίων δε διαθέτουν αρκετά θρανία. Μαζί με τους κατά παράδοση ιστορικούς, στη Δημόσια Ιστορία συνεισφέρουν επίσης δημοσιογράφοι, υπεύθυνοι αρχείων και μουσείων, αλλά και σκηνοθέτες και ξεναγοί του διαρκώς επεκτεινόμενου ιστορικού τουρισμού. Ωστόσο, επιπροσθέτως, ανακατεύονται και ταχυδακτυλουργοί, τσαρλατάνοι ή αρνητές. Δηλαδή όχι μόνο ιστοριοδίφες, συγγενείς εξ αγχιστείας, ερασιτέχνες, εραστές, αλλά και βιαστές της ιστορίας.
Εν ολίγοις, Δημόσια Ιστορία είναι ό,τι τριγύρω μας φιλοδοξεί να αφηγείται κάτι για το παρελθόν – και σε μας τους παραλήπτες μένει να κρίνουμε την «ορθότητα» των αφηγήσεων... Σημαντικό φορέα της Δημόσιας Ιστορία αποτελούν και τα μνημεία που δεν έχουν πια το άλλοτε πανίερο ή και ιδεολογικά απαραβίαστο status μαυσωλείων έξω από τη ζώσα κοινωνία αλλά τείνουν να ενσωματώνονται σε αυτήν ως μεστά νοήματος σημεία επαφής με την παρελθούσα πραγματικότητα. Παράδειγμα για αυτό είναι το μνημείο Ολοκαυτώματος στο Βερολίνο, για το οποίο ο δημιουργός εξέφραζε την επιθυμία να γίνει ένας τόπος στον οποίο να πηγαίνει κανείς ευχαρίστως – και παιδιά!
Η δημόσια ιστορία συμβαδίζει με την καθημερινή επικαιρότητα όπως αυτή καταγράφεται από τα ΜΜΕ;
Συμβαδίζει, συχνά όμως σέρνεται πίσω τους. Όπως προανέφερα, η Δημόσια Ιστορία μας επιτρέπει να εξετάσουμε τη σχέση που η σύγχρονη κοινωνία διατηρεί με το παρελθόν, και η καθημερινή επικαιρότητα σκιαγραφεί με τον καλύτερο τρόπο αυτή τη σχέση. Από παλιά ενημερώνω το αρχείο μου με αποκόμματα εφημερίδων και το εμπλουτίζω διαρκώς. Οι Πόλεμοι της Μνήμης βασίστηκαν σε μια τεράστια βάση δεδομένων που άντλησα από ένα συνεχή δημοσιογραφικό ορυμαγδό των ΜΜΕ όλων των εμπλεκόμενων χωρών. Η θέση που κατέχει ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος στον 20ο αιώνα είναι δεσπόζουσα, όχι μόνο εξαιτίας των όσων πρωτόγνωρων συνέβησαν κατά τη διάρκειά του, αλλά και όσων ακολούθησαν μετά τη λήξη του: ανατροπές και ρήξεις, θεμελιωτικοί μύθοι και νέες πραγματικότητες.
Ήδη η επιστημονική καταγραφή της ιστορίας οδηγεί πολλές φορές σε στρεβλώσεις και σε φανατικές θεωρήσεις των γεγονότων. Πόσο αξιόπιστα συμπεράσματα μπορεί να προσφέρει η δημόσια ιστορία;
Τα ΜΜΕ γνωρίζουμε πως επηρεάζουν, καθοδηγούν και ενίοτε ποδηγετούν την κοινή γνώμη, ενώ ταυτόχρονα ερωτοτροπούν μαζί της. Επομένως σίγουρα προσφέρουν ένα σαθρό έδαφος αλλά αυτή η συγκυριακή και αναπόφευκτα αποσπασματική φύση της πρώτης ύλης που προσφέρει η Τέταρτη Εξουσία έχει ως συνέπεια ότι συνεχώς επισημαίνουμε αναφορές σε στιγμιότυπα μιας ατέλειωτης διαδικασίας μεταβολών, ενδιάμεσους σταθμούς μιας διαμόρφωσης ή επαναδιαπραγμάτευσης νέων καταστάσεων. Μην ξεχνάμε πως το παρελθόν δεν παραμένει αμετάβλητο αλλά αλλάζει με βάση τις συνεχείς νέες εμπειρίες που μας εμπνέουν νέα ερωτήματα που θέτουμε, αναζητώντας νέες ερμηνείες.
Η ελληνική εκδοχή της Ιστορίας
Τόσο στο σχολείο όσο και στο πανεπιστήμιο η μελέτη της ιστορίας σταματά με μία επιφανειακή αναφορά στην εισβολή στην Κύπρο. Η περίοδος από τη Δικτατορία κι έπειτα αντιμετωπίζεται στις περισσότερες περιπτώσεις ως πολιτική. Δεν είμαστε έτοιμοι ως λαός να εντάξουμε την περίοδο αυτή στη σύγχρονη ιστορία μας;
Δυστυχώς, η ένταξη γεγονότων της νεότερης και σύγχρονης ιστορίας στην εκπαιδευτική ύλη απαιτεί την παρέλευση δεκαετιών στην Ελλάδα. Για γεγονότα-τομές που έχουν χαραχτεί στις μνήμες μας, όπως η Κατοχή, ο Εμφύλιος και η επταετία της Χούντας τα κεφάλαια στη σχολική ύλη έχουν ελάχιστες αναφορές, πολλές φορές με λάθη και ανακρίβειες. Έτσι, στο κεφάλαιο για τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο στο σύγγραμμα Ιστορίας της Γ’ Λυκείου αναπαράγονται λάθη, ανακρίβειες και κενά που έχουν ξεπεραστεί από την έρευνα, όπως π.χ. ο διογκωμένος αριθμός των θυμάτων των Καλαβρύτων -σαν να μην έφτανε ο πραγματικός- που συντηρείται ως «θετικός»- «υπέρ ημών»- μύθος στην αρθρογραφία.
Χρειάστηκαν 40 χρόνια για να ενταχθεί η δεκαετία του 1940 στα ακαδημαϊκά αμφιθέατρα και στα επιστημονικά συνέδρια σε ελληνικό έδαφος. Αλλά ακόμα λείπουν οι εμπνευσμένες προτάσεις και η ανανέωση στην εκπαιδευτική ύλη. Ερωτηματολόγια που έχω μοιράσει κατά καιρούς σε φοιτητές αποδεικνύουν ένα είδος ιστορικού αναλφαβητισμού των νεότερων γενιών για γεγονότα-περιόδους της σύγχρονης ιστορίας που χρειάζεται να αντιμετωπιστεί δραστικά με «έξυπνα» σχολικά βιβλία.
Μπορεί να υπάρξει αντικειμενικότητα στην προσέγγιση των ιστορικών γεγονότων; Διότι η ιστορία στις περισσότερες περιπτώσεις γράφεται και διαβάζεται ανάλογα με τα συμφέροντα της εκάστοτε πλευράς.
Σίγουρα δεν μπορεί να υπάρξει μια κανονιστική θεώρηση της ιστορίας. Παρόλα αυτά ο ιστορικός οφείλει να προσεγγίσει όσο το δυνατόν περισσότερο αυτό που ενδεχομένως «πραγματικά συνέβη». Και σε αυτό θα τον διευκολύνει, θεωρητικά, η ραγδαία εξέλιξη της ιστοριογραφίας: νέες πηγές, νέες μέθοδοι και ερμηνείες αλλά και σκοπιμότητες, θα καθιστούν δυνατές νέες προσεγγίσεις σε όλες τις χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας. Η επιστημονική σκαπάνη θα αποκαλύψει και άλλους «χώρους υγειονομικής ταφής» παραχωμένων σκελετών: δηλαδή την ταφή ασύμφορων πτυχών της πρόσφατης ιστορίας σε «ΧΥΤΑ», που ανερυθρίαστα πλασάρονται ως «ΧΥΤΥ», όπως το ζούμε άλλωστε στην κυριολεξία στο Γραμματικό και την Κερατέα!
Η Ιστορία που γράφεται τώρα...
Πώς ερμηνεύετε τις σύγχρονες πολιτικές εξελίξεις ιστορικής σημασίας στη Βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή;
Ο ιστορικός μελετώντας το παρελθόν δεν μπορεί και δεν πρέπει να αποφύγει τη ματιά προς την ιλιγγιωδώς τρέχουσα επικαιρότητα. Αυτές οι εξελίξεις αποτελούν τη λογική συνοχή των πραγμάτων αφού η ιστορία μας έχει δείξει πως αργά ή γρήγορα ξεσπά η φωνή διαμαρτυρίας εκείνων των καταπνιγμένων φωνών που επιζητούν να εισακουστούν. Στην επιτάχυνση της διαδικασίας αυτή το παράδειγμα του «γείτονα» είναι καταλυτικό.
Αυτό το φαινόμενο του ντόμινο, όπως το λέμε τώρα, το έχουμε δει στη διάλυση της ρωμαϊκής, της οθωμανικής, της σοβιετικής αυτοκρατορίας, στην κατάρρευση του αποικιοκρατικού συστήματος, και τώρα στο ταρακούνημα των «δεδομένων» του αραβικού κόσμου.
Άλλωστε, οι απαράδεκτες εικόνες από το «κέντρο φιλοξενίας προσφύγων» στη Λαμπεντούζα μου ξανάφερναν στη μνήμη το σχέδιο της κυβέρνησης Καραμανλή, το 2009, να «αξιοποιηθεί» το άλλοτε ναζιστικό στρατόπεδο συγκεντρώσεως του Παύλου Μελά ως στρατόπεδο «υποδοχής» οικονομικών μεταναστών! Ευτυχώς, μια τέτοια «αξιοποίηση» εμποδίστηκε χάρη στην ενιαία άρνηση των 14 δημάρχων της ευρύτερης περιφέρειας Θεσσαλονίκης, αλλά ακόμα εκκρεμεί μια αποκατάσταση του ερειπωμένου τόπου μνήμης που θα άρμοζε στην ιστορία και στα θύματα του άλλοτε κολαστηρίου …
Η Μνήμη
Είναι, κατά την άποψή σας, η μνήμη η κινητήρια δύναμη των ιστορικών εξελίξεων;
Η μνήμη τα τελευταία χρόνια έχει εισέλθει δυναμικά στο χώρο των ιστορικών σπουδών, ευτυχώς και στην Ελλάδα. Όπως έχει πει και ο αγαπητός συνάδελφος Αντώνης Λιάκος η Δημόσια Ιστορία έχει να κάνει με τα τραύματα, τις διαιρεμένες και τραυματισμένες μνήμες, με τη νοσταλγία, τη μελαγχολία, την ελπίδα ή την παραμυθία, είναι μια ιστορία στην οποία τα συναισθήματα και η έκφραση των συναισθημάτων έχουν κεντρικό ρόλο. Θα προσέθετα, πρέπει να περάσεις από το κατώφλι της μνήμης, για να φτάσεις στην παστάδα της Κλειούς.
Οι "Στιγμές" στην Ιστορία
Το μεγάλο έργο σας "Οι πόλεμοι της μνήμης- Ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος στη Δημόσια Ιστορία" ρίχνει ματιές λίγο πολύ σε ολόκληρο τον κόσμο. Ποια θεωρείτε την πιο γοητευτική στιγμή στη σύγχρονη ιστορία, στην οποία εξειδικεύεστε;
Οι στιγμές της ιστορίας συχνά διαρκούν πολύ, βασανιστικά πολύ. Έτσι με βασάνιζε συχνά η σκέψη, τι θα έκανα, αν είχα γεννηθεί σε μια στιγμή της παγκόσμιας ιστορίας νωρίτερα. Θα είχα άραγε περάσει τότε τις εξετάσεις, π.χ., στην κατεχόμενη Ελλάδα; Εκ των υστέρων, εκ του ασφαλούς, εύκολα τα μεγάλα λόγια της αυτοπεποίθησης…
Σε συλλογικό επίπεδο, για μένα η πιο συναρπαστική παρατεταμένη «στιγμή» στη σύγχρονη ιστορία υπήρξε το ίσως μεγαλύτερο μαζικό πείραμα όλων των εποχών, οι διεργασίες στη μεταπολεμική Γερμανία σχετικά με τη μνήμη του Πολέμου. Η γερμανική γλώσσα έπλασε μάλιστα τον περίπλοκο όρο Vergangenheitsbewältigung για να ορίσει το επίπονο έργο της αντιμετώπισης του βασανιστικού και συχνά βασανισμένου παρελθόντος. Για τους Γερμανούς η μνημόνευση του Άουσβιτς χρησιμοποιούνταν ως ηθική υποχρέωση ή ως ηθικό ρόπαλο σύμφωνα με την άκρως παρεξηγήσιμη φράση του Μάρτιν Βάλσερ, ενώ η συζήτηση για το Schlusstrich, δηλ. την τελεία και παύλα, που υποτίθεται ότι θα έθετε τέρμα στον επώδυνο λόγο για το παρελθόν, δεν έπαυσε ποτέ.
Οι νέες διαστάσεις που έφερε η γενιά του ’68 επιταχύνθηκαν από την πρώτη μεταπολεμική κεντροαριστερή κυβέρνηση (1969-83) και τη συμβολική έκφραση της βουβής γονυκλισίας του νέου καγκελάριου Βίλλυ Μπραντ μπροστά στο μνημείο του γκέτο της Βαρσοβίας. Νομίζω ότι ήταν από τις πιο γοητευτικές στιγμές (κυριολεκτικά), παρόλο που τότε οι περισσότεροι εμπλεκόμενοι –πλειοψηφία Γερμανών, πλειοψηφία Πολωνών (Καθολικοί και Κομμουνιστές!), Εβραίοι– όλοι για διαφορετικούς λόγους αιφνιδιάστηκαν και ενοχλήθηκαν.
Προσωπικά έζησα μάλλον την πιο γοητευτική και συγκινητική ιστορική στιγμή όταν -στις 24.6.1987, μετά από πρότασή μου– ο Γερμανός πρόεδρος Βάιτσεκερ τίμησε τα θύματα της Κατοχής στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής. Ήταν από τις ελάχιστες φορές που δεν κατέγραφα απλώς ιστορία, αλλά που συνέβαλα, βάζοντας κι εγώ ένα –όχι ασήμαντο- λιθαράκι.
πηγή : tvxs 30/04/2011
oxixyta.blogspot.com
Κυριακή 1 Μαΐου 2011
Ο πολιτισμός στα σκουπίδια
Επτά, Σάββατο 30 Απριλίου 2011
Ο πολιτισμός στα σκουπίδια
ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΑΣ ΜΥΡΙΛΛΑ Αν είναι αλήθεια ότι τα σκουπίδια που παράγει κάθε κοινωνία αποκαλύπτουν και τον πολιτισμό της, τότε τα σκουπίδια μας έχουν πολλά και διόλου κολακευτικά να διηγηθούν για τη σύγχρονη Ελλάδα.
Αρκεί να σκεφτεί κανείς ότι το ίδιο το κράτος ξεφορτώνεται πολλά από αυτά, και μάλιστα τα λύματα, εκεί όπου διασώζεται η ιστορία και ο πολιτισμός μας.
Η διαχείριση των αποβλήτων δεν αντιμετωπίστηκε ποτέ σοβαρά, λαμβάνοντας υπ' όψιν περιβαλλοντικά, οικιστικά, πολιτιστικά κριτήρια. Ετσι αλλοιώνονται περιοχές που αντλούσαν την ομορφιά τους ακριβώς από την αρμονική συμβίωση της φύσης, του ανθρώπου και των δημιουργημάτων του. «Εκεί που φύτρωνε φλισκούνι κι άγρια μέντα/ κι έβγαζε η γη το πρώτο της κυκλάμινο/ τώρα χωριάτες παζαρεύουν τα τσιμέντα/ και τα πουλιά πέφτουν νεκρά στην υψικάμινο», έγραφε ο Νίκος Γκάτσος ήδη από τη δεκαετία του '70, στον «Εφιάλτη της Περσεφόνης» του Μάνου Χατζιδάκι, για την Ελευσίνα. Αλλά υπάρχουν και πολλά νεότερα, και δυστυχώς καινούρια κρούσματα καταστροφής.
Η περίπτωση του Κέντρου Επεξεργασίας Λυμάτων στην Ψυττάλεια μέχρι τώρα ήταν η πιο ηχηρή, καθώς το μικρό, γειτονικό στη Σαλαμίνα, νησί, που υποδέχεται ό,τι αποβάλλουμε, ήταν εκείνο στο οποίο οι Πέρσες εγκατέστησαν φρουρά στη ναυμαχία της Σαλαμίνας και εκεί ο Αριστείδης έδωσε μάχη σώμα με σώμα. Και μάλλον η επιμονή και η αντοχή των κατοίκων της Κερατέας προέρχεται όχι μόνο από τον συγκεκριμένο χώρο ταφής απορριμμάτων της περιοχής τους που θα υποβαθμίσει τη φύση, τον αέρα που αναπνέουν, τον ιστορικό και αρχαιολογικό χώρο, αλλά από εκείνη τη γενικότερη αίσθηση ότι η ίδια η ζωή «απορριμματοποιείται». Φαίνεται, μάλιστα, πως η ανατολική Αττική, μια περιοχή με συνεχή κατοίκηση και ιστορικές και αρχαιολογικές αναφορές εκατομμυρίων χρόνων, βαίνει προς μια φάση γενικευμένης απαξίωσης. Ακριβώς εκεί καταστρατηγείται μια θεμελιώδης αρχή για την προστασία του πολιτιστικού και του φυσικού περιβάλλοντος. Αυτή που λέει ότι δεν νοείται το ένα χωρίς το άλλο. Δεν νοείται, διότι κάποτε οι κοινωνίες προσαρμόζονταν στο περιβάλλον που διάλεγαν για να ζήσουν και όχι το αντίθετο.
Η Κερατέα δεν είναι η μοναδική εστία διαμαρτυρίας. Ηδη ανάβουν κι άλλες. Οι κάτοικοι της Ραφήνας, των Σπάτων, του Πικερμίου, της Αρτέμιδας, της Καλλιτεχνούπολης, ύστερα από οκτώ χρόνια, είναι πάλι αναστατωμένοι. Η Συντονιστική Επιτροπή Κατά του ΚΕΛ Β. Μεσογείων, που εκπροσωπεί πάνω από 60 συλλόγους πολιτών και σωματεία επαγγελματιών, καταγγέλλει ότι «η ΕΥΔΑΠ επαναφέρει στο προσκήνιο το παρωχημένο σχέδιο του 2003 για την κατασκευή στην περιοχή ενός τεράστιου κέντρου επεξεργασίας λυμάτων. Απτόητη από την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας 3743/2008 και τη λαϊκή κατακραυγή του 2003, ετοιμάζει μια νέα Ψυττάλεια 137 στρεμμάτων, όπου θα συγκεντρώνονται τα λύματα περίπου 11 δήμων. Με μια μελέτη διάτρητη, με ανύπαρκτη διαχείριση της λυματολάσπης».
Οι κίνδυνοι για την υγεία χιλιάδων κατοίκων, η υποβάθμιση της ποιότητας ζωής, της φύσης, των περιουσιών, αλλά και της θάλασσας, αφού τα λύματα θα χύνονται στον Ευβοϊκό, η γειτνίαση με οικισμούς και δασική έκταση είναι η μία και σοβαρότερη παράμετρος. Η άλλη είναι ότι ο τόπος χωροθέτησης, στο Πλατύ Χωράφι των Σπάτων, βρίσκεται μόλις 800 μέτρα από τον κηρυγμένο από το 1984 αρχαιολογικό χώρο του Κισδαρίου, λόγω σημαντικών παλαιοντολογικών ευρημάτων.
Εκεί, όπου βρέθηκαν απολιθώματα 40 διαφορετικών ειδών ζώων, τα οποία έφερε στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη του καθηγητή Γεωλογίας και Παλαιοντολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Νικόλαου Συμεωνίδη, ο οποίος έλεγε χαρακτηριστικά το 2003: «Το Πικέρμι είναι μια παγκόσμια γνωστή θέση», σταθμός για την παλαιοντολογία των σπονδυλωτών. «Αν η Ελλάδα είναι γνωστή για την Ακρόπολη, άλλο τόσο είναι γνωστή στους παλαιοντολόγους επιστήμονες για το Πικέρμι».
Στη θέση Κισδάρι, στην οποία ανέσκαψε, σε βάθος 4-5μ. βρέθηκαν 1.200 και πλέον απολιθωμένα οστά και κρανία σαρκαφάγων και χορτοφάγων: πικερμικές ύαινες, ρινόκεροι κ.ά. Εκεί βρέθηκε και μια γιγαντιαία χελώνα τριών μέτρων, η μεγαλύτερη χερσαία σε ευρωπαϊκό έδαφος, κι ένα άλογο στο μέγεθος της ζέβρας, το λεγόμενο ιππάριο του Πικερμίου. Ενώ το σημαντικότερο εύρημα είναι ο Μεσοπίθηκος ο Πεντελικός, που ζούσε στη στέπα του Πικερμίου σε μικρές αγέλες.
«Είμαστε εκτεθειμένοι απέναντι στη διεθνή επιστημονική κοινότητα», προειδοποιούσε ο καθηγητης. Καθώς οι ανασκαφές στην περιοχή και πιο συγκεκριμένα, στο Μεγάλο Ρέμα, τρία χλμ. από το Κισδάρι, είχαν ξεκινήσει από το 1833 από Αγγλους, Βαυαρούς, Γάλλους, αλλά και το Πανεπιστήμιο της Αθήνας το 1853, πολλά από τα ευρήματα βρίσκονται σε μουσεία και πανεπιστήμια της Ευρώπης. Το Παλαιοντολογικό Μουσείο, που σχεδιαζόταν να γίνει εκεί, για το οποίο το Πανεπιστήμιο Αθηνών είχε έτοιμη προμελέτη και το ΥΠΠΟ το 1988 είχε αποφασίσει την απαλλοτρίωση ή ανταλλαγή 20.000 τ.μ., δεν έγινε ποτέ. Το θέμα, δε, του κέντρου επεξεργασίας λυμάτων, ουδέποτε συζητήθηκε στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο, πριν χωροθετηθεί, ως όφειλε να γίνει βάσει κάθε νομολογίας σε αυτή τη χώρα!
Οι κάτοικοι της περιοχής δεν μένουν άπραγοι. Κλιμακώνουν την ενημέρωση και την κινητοποίηση. Την ερχόμενη Κυριακή 8 Μαΐου στις 11 π.μ., μάλιστα, η Συντονιστική Επιτροπή πραγματοποιεί ημερίδα στο ξενοδοχείο «Mare nostrum» στη Βραυρώνα.
Το Γραμματικό, εκεί όπου κατασκευάζεται ήδη ο χώρος ταφής απορριμμάτων, έζησε και αυτό τις δικές του ημέρες ΜΑΤ, αφού με την παρουσία τους εγκαταστάθηκε ο εργολάβος και ξεκίνησε το έργο. Αλλά δεν είναι μόνο αυτό το κοινό σημείο με την Κερατέα. Εκεί τα μηχανήματα, το 2010, έπεσαν πάνω σε αρχαία. Ο υπουργός Πολιτισμού με την υπ' αριθμ. πρωτ. 100770/4801/21-10-2010 απόφασή του, αποφάσισε τη χειρωνακτική αποδόμηση των αρχαίων καταλοίπων που αποκαλύφθηκαν στο πλαίσιο του έργου «Ολοκληρωμένη Εγκατάσταση Διαχείρισης Αποβλήτων (Ο.Ε.Δ.Α.) Βορειοανατολικής Αττικής», στη θέση Μαύρο Βουνό Γραμματικού, Νομού Αττικής.
Τα εν λόγω κατάλοιπα αφορούσαν ερείπια οικισμού προϊστορικών χρόνων, οικοδομικά λείψανα αγροικίας βυζαντινών χρόνων, τοιχάρια που χρονολογούνται στους υστεροκλασικούς - ελληνιστικούς χρόνους κ.ά. Τα αρχαία αποκαλύφθηκαν στο σημείο που στην εργολαβική γλώσσα αποκαλείται «μάτι του ΧΥΤΑ». Δηλαδή, στο πιο κομβικό σημείο της κατασκευής, εκεί όπου έχει σχεδιαστεί να καταλήξει το κεντρικό και βαθύτερο σημείο της κοιλότητας, η οποία θα γεμίσει με τα απορρίμματα της Αττικής. Παρά τις αντιδράσεις των κατοίκων, οι εργασίες συνεχίζονται...
Οσο για την Κερατέα, ο επίμαχος ΧΥΤΑ είναι χωροθετημένος μόλις 300 μέτρα από τα όρια της αδόμητης αρχαιολογικής ζώνης. Ο λόφος του Οβριοκάστρου βρίσκεται εντός των ορίων της κηρύξεως της Λαυρεωτικής ως «αρχαιολογικού χώρου, ιστορικού τόπου και τοπίου ιδιαιτέρου φυσικού κάλλους» (ΦΕΚ 852Β/3-9-1980). Στην κορυφή του λόφου εκτείνεται οχυρό, η λειτουργία του οποίου έχει, κατά μία άποψη, συνδεθεί με την ιστορία των μεταλλείων του Λαυρίου. Εξάλλου, εκεί το 1893, ήρθε στο φως αρχαϊκό άγαλμα, ο λεγόμενος «Κούρος της Κερατέας», ο οποίος σήμερα εκτίθεται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Για την αποτελεσματικότερη προστασία των αρχαιοτήτων του Οβριοκάστρου έχει θεσμοθετηθεί ζώνη Α' αδόμητη απολύτου προστασίας (ΦΕΚ 1070/29-12-1995).
Από την κορυφή του λόφου μπορεί κανείς να παρατηρήσει την κοιλάδα Ποτάμι και τα βουνά της βόρειας Λαυρεωτικής, όλη σχεδόν την έκταση μέχρι τον κόλπο της Αναβύσσου καθώς και τον Σαρωνικό, την πεδιάδα που απλώνεται μέχρι το Πάνειον όρος και την Κερατέα, μεγάλο μέρος των Μεσογείων μέχρι τους πρόποδες του Υμηττού και της Πεντέλης, καθώς και τον νότιο Ευβοϊκό στα ανατολικά. Αν η κυβέρνηση επιμείνει στην κατασκευή του ΧΥΤΑ, τότε αυτή η θέα θα «αναβαθμιστεί» και με σκουπίδια.
Πάντως ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων σε ανακοίνωσή του επισήμανε ότι το εν λόγω έργο «αντιβαίνει στις διατάξεις του αρχαιολογικού νόμου (Ν3028/02). Η χωροθέτηση του ΧΥΤΑ Κερατέας δεν θα επιφέρει μόνο πλήγμα στη μνημειακή κληρονομιά του τόπου μας αλλά και γενικότερα στο φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον, η προστασία του οποίου αποτελεί συνταγματική υποχρέωση του Κράτους (άρθρο 24 του Συντάγματος)».
Επιπλέον, σε επίσημο έγγραφο της Β' Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων (24/10/2011) επισημαίνεται ότι «η κατασκευή ΧΥΤΑ πλησίον περιοχής που χρησιμοποιήθηκε έστω και περιστασιακά ήδη από την πρώιμη εποχή του χαλκού, και με ορατό οχυρωμένο οικισμό που κατοικήθηκε τουλάχιστον από την ύστερη αρχαιότητα και τα βυζαντινά χρόνια, δεν συνάδει τόσο με το πνεύμα των διατάξεων του αρχαιολογικού νόμου 3028/2002 όσο και με τη ζοφερή πραγματικότητα που διαμορφώνει αυτού του είδους η διαχείριση των απορριμμάτων. Αν και εφόσον είναι πλέον αδύνατη η κατάργηση του έργου στο επιλεγέν από το 2003 σημείο, πρέπει οπωσδήποτε να εξετασθεί η περίπτωση απομακρύνσεως της λεκάνης του ΧΥΤΑ κατά πολύ νοτιότερα, μέσα στους ορεινούς όγκους της Λαυρεωτικής».
Εντούτοις, γι' αυτά τα 540 στρέμματα που θα καταλάβει το έργο, ουδέποτε συζήτησε το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο και μέχρι σήμερα δεν έχει εκφέρει άποψη το κορυφαίο γνωμοδοτικό όργανο για θέματα που σχετίζονται άμεσα ή έμμεσα με την πολιτιστική κληρονομιά. Αντίθετα, όταν του ζητήθηκε να γνωμοδοτήσει για την κατασκευή μονάδας υγειονομικής ταφής υπολειμμάτων, 350 μέτρα από τον ποταμό Αλιάκμονα, 1,5 χιλιόμετρο από τα όρια του αρχαιολογικού χώρου της Βεργίνας και τέσσερα χλμ. από τους βασιλικούς τάφους, το 2007 γνωμοδότησε αρνητικά, κρίνοντας ότι επιλέχθηκε η πλέον ακατάλληλη θέση. Αλλά το 2008 άλλαξε γνώμη και το επέτρεψε, αφού ξανασυζήτησε το θέμα κατόπιν αναπομπής από τον τότε υπουργό Πολιτισμού, Μιχάλη Λιάπη...
Ετσι, από τη μανία «διαχείρισης» των σκουπιδιών, με τον πιο επιπόλαιο τρόπο, δεν γλίτωσε ούτε ένας χώρος που βρίσκεται στον κατάλογο των μνημείων Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO! Η αρμόδια Εφορεία Αρχαιότητων ποτέ δεν συναίνεσε σε αυτό το σχέδιο, επισημαίνοντας ότι το καθεστώς προστασίας της περιοχής επιβλήθηκε για ιστορικούς, αρχαιολογικούς, αισθητικούς και περιβαλλοντικούς λόγους. Η περιοχή είναι κηρυγμένη ως «τόπος ιδιαιτέρου φυσικού κάλλους», προστατεύεται από τη διεθνή σύμβαση NATURA, ενώ από τον Αλιάκμονα υδρεύεται και αρδεύεται η Θεσσαλονίκη. Το έργο δεν έχει ξεκινήσει ακόμα λόγω προσφυγών που εκκρεμούν στο Συμβούλιο της Επικρατείας.
Μήπως, όμως, η εικόνα των σκουπιδιών δεν είναι εκείνη που κυριαρχεί και στον Τύμβο των Σαλαμινομάχων; Βέβαια αυτά είναι «ανεπίσημα» σκουπίδια. Δεν είναι σαν τα προηγούμενα, που τα «θάβουμε» υγειονομικά ή τα «διαχειριζόμαστε» πάλι υγειονομικά. Εδώ θα βρούμε βυθισμένα πλοία, σάπια κουφάρια, σκουριασμένα σιδερικά, μπάζα από παράνομες εκσκαφές, βιομηχανικά και αστικά απόβλητα. Μια θλιβερή εικόνα, που σε τίποτα δεν θυμίζει τη νίκη του 480 π.Χ. κατά του περσικού στόλου. Μόνο τη σύγχρονη ήττα του πολιτισμού. 7
πηγή : ΕΠ7Α , έκδοση της ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑΣ
Ο πολιτισμός στα σκουπίδια
ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΑΣ ΜΥΡΙΛΛΑ Αν είναι αλήθεια ότι τα σκουπίδια που παράγει κάθε κοινωνία αποκαλύπτουν και τον πολιτισμό της, τότε τα σκουπίδια μας έχουν πολλά και διόλου κολακευτικά να διηγηθούν για τη σύγχρονη Ελλάδα.
Αρκεί να σκεφτεί κανείς ότι το ίδιο το κράτος ξεφορτώνεται πολλά από αυτά, και μάλιστα τα λύματα, εκεί όπου διασώζεται η ιστορία και ο πολιτισμός μας.
Η διαχείριση των αποβλήτων δεν αντιμετωπίστηκε ποτέ σοβαρά, λαμβάνοντας υπ' όψιν περιβαλλοντικά, οικιστικά, πολιτιστικά κριτήρια. Ετσι αλλοιώνονται περιοχές που αντλούσαν την ομορφιά τους ακριβώς από την αρμονική συμβίωση της φύσης, του ανθρώπου και των δημιουργημάτων του. «Εκεί που φύτρωνε φλισκούνι κι άγρια μέντα/ κι έβγαζε η γη το πρώτο της κυκλάμινο/ τώρα χωριάτες παζαρεύουν τα τσιμέντα/ και τα πουλιά πέφτουν νεκρά στην υψικάμινο», έγραφε ο Νίκος Γκάτσος ήδη από τη δεκαετία του '70, στον «Εφιάλτη της Περσεφόνης» του Μάνου Χατζιδάκι, για την Ελευσίνα. Αλλά υπάρχουν και πολλά νεότερα, και δυστυχώς καινούρια κρούσματα καταστροφής.
Η περίπτωση του Κέντρου Επεξεργασίας Λυμάτων στην Ψυττάλεια μέχρι τώρα ήταν η πιο ηχηρή, καθώς το μικρό, γειτονικό στη Σαλαμίνα, νησί, που υποδέχεται ό,τι αποβάλλουμε, ήταν εκείνο στο οποίο οι Πέρσες εγκατέστησαν φρουρά στη ναυμαχία της Σαλαμίνας και εκεί ο Αριστείδης έδωσε μάχη σώμα με σώμα. Και μάλλον η επιμονή και η αντοχή των κατοίκων της Κερατέας προέρχεται όχι μόνο από τον συγκεκριμένο χώρο ταφής απορριμμάτων της περιοχής τους που θα υποβαθμίσει τη φύση, τον αέρα που αναπνέουν, τον ιστορικό και αρχαιολογικό χώρο, αλλά από εκείνη τη γενικότερη αίσθηση ότι η ίδια η ζωή «απορριμματοποιείται». Φαίνεται, μάλιστα, πως η ανατολική Αττική, μια περιοχή με συνεχή κατοίκηση και ιστορικές και αρχαιολογικές αναφορές εκατομμυρίων χρόνων, βαίνει προς μια φάση γενικευμένης απαξίωσης. Ακριβώς εκεί καταστρατηγείται μια θεμελιώδης αρχή για την προστασία του πολιτιστικού και του φυσικού περιβάλλοντος. Αυτή που λέει ότι δεν νοείται το ένα χωρίς το άλλο. Δεν νοείται, διότι κάποτε οι κοινωνίες προσαρμόζονταν στο περιβάλλον που διάλεγαν για να ζήσουν και όχι το αντίθετο.
Η Κερατέα δεν είναι η μοναδική εστία διαμαρτυρίας. Ηδη ανάβουν κι άλλες. Οι κάτοικοι της Ραφήνας, των Σπάτων, του Πικερμίου, της Αρτέμιδας, της Καλλιτεχνούπολης, ύστερα από οκτώ χρόνια, είναι πάλι αναστατωμένοι. Η Συντονιστική Επιτροπή Κατά του ΚΕΛ Β. Μεσογείων, που εκπροσωπεί πάνω από 60 συλλόγους πολιτών και σωματεία επαγγελματιών, καταγγέλλει ότι «η ΕΥΔΑΠ επαναφέρει στο προσκήνιο το παρωχημένο σχέδιο του 2003 για την κατασκευή στην περιοχή ενός τεράστιου κέντρου επεξεργασίας λυμάτων. Απτόητη από την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας 3743/2008 και τη λαϊκή κατακραυγή του 2003, ετοιμάζει μια νέα Ψυττάλεια 137 στρεμμάτων, όπου θα συγκεντρώνονται τα λύματα περίπου 11 δήμων. Με μια μελέτη διάτρητη, με ανύπαρκτη διαχείριση της λυματολάσπης».
Οι κίνδυνοι για την υγεία χιλιάδων κατοίκων, η υποβάθμιση της ποιότητας ζωής, της φύσης, των περιουσιών, αλλά και της θάλασσας, αφού τα λύματα θα χύνονται στον Ευβοϊκό, η γειτνίαση με οικισμούς και δασική έκταση είναι η μία και σοβαρότερη παράμετρος. Η άλλη είναι ότι ο τόπος χωροθέτησης, στο Πλατύ Χωράφι των Σπάτων, βρίσκεται μόλις 800 μέτρα από τον κηρυγμένο από το 1984 αρχαιολογικό χώρο του Κισδαρίου, λόγω σημαντικών παλαιοντολογικών ευρημάτων.
Εκεί, όπου βρέθηκαν απολιθώματα 40 διαφορετικών ειδών ζώων, τα οποία έφερε στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη του καθηγητή Γεωλογίας και Παλαιοντολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Νικόλαου Συμεωνίδη, ο οποίος έλεγε χαρακτηριστικά το 2003: «Το Πικέρμι είναι μια παγκόσμια γνωστή θέση», σταθμός για την παλαιοντολογία των σπονδυλωτών. «Αν η Ελλάδα είναι γνωστή για την Ακρόπολη, άλλο τόσο είναι γνωστή στους παλαιοντολόγους επιστήμονες για το Πικέρμι».
Στη θέση Κισδάρι, στην οποία ανέσκαψε, σε βάθος 4-5μ. βρέθηκαν 1.200 και πλέον απολιθωμένα οστά και κρανία σαρκαφάγων και χορτοφάγων: πικερμικές ύαινες, ρινόκεροι κ.ά. Εκεί βρέθηκε και μια γιγαντιαία χελώνα τριών μέτρων, η μεγαλύτερη χερσαία σε ευρωπαϊκό έδαφος, κι ένα άλογο στο μέγεθος της ζέβρας, το λεγόμενο ιππάριο του Πικερμίου. Ενώ το σημαντικότερο εύρημα είναι ο Μεσοπίθηκος ο Πεντελικός, που ζούσε στη στέπα του Πικερμίου σε μικρές αγέλες.
«Είμαστε εκτεθειμένοι απέναντι στη διεθνή επιστημονική κοινότητα», προειδοποιούσε ο καθηγητης. Καθώς οι ανασκαφές στην περιοχή και πιο συγκεκριμένα, στο Μεγάλο Ρέμα, τρία χλμ. από το Κισδάρι, είχαν ξεκινήσει από το 1833 από Αγγλους, Βαυαρούς, Γάλλους, αλλά και το Πανεπιστήμιο της Αθήνας το 1853, πολλά από τα ευρήματα βρίσκονται σε μουσεία και πανεπιστήμια της Ευρώπης. Το Παλαιοντολογικό Μουσείο, που σχεδιαζόταν να γίνει εκεί, για το οποίο το Πανεπιστήμιο Αθηνών είχε έτοιμη προμελέτη και το ΥΠΠΟ το 1988 είχε αποφασίσει την απαλλοτρίωση ή ανταλλαγή 20.000 τ.μ., δεν έγινε ποτέ. Το θέμα, δε, του κέντρου επεξεργασίας λυμάτων, ουδέποτε συζητήθηκε στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο, πριν χωροθετηθεί, ως όφειλε να γίνει βάσει κάθε νομολογίας σε αυτή τη χώρα!
Οι κάτοικοι της περιοχής δεν μένουν άπραγοι. Κλιμακώνουν την ενημέρωση και την κινητοποίηση. Την ερχόμενη Κυριακή 8 Μαΐου στις 11 π.μ., μάλιστα, η Συντονιστική Επιτροπή πραγματοποιεί ημερίδα στο ξενοδοχείο «Mare nostrum» στη Βραυρώνα.
Το Γραμματικό, εκεί όπου κατασκευάζεται ήδη ο χώρος ταφής απορριμμάτων, έζησε και αυτό τις δικές του ημέρες ΜΑΤ, αφού με την παρουσία τους εγκαταστάθηκε ο εργολάβος και ξεκίνησε το έργο. Αλλά δεν είναι μόνο αυτό το κοινό σημείο με την Κερατέα. Εκεί τα μηχανήματα, το 2010, έπεσαν πάνω σε αρχαία. Ο υπουργός Πολιτισμού με την υπ' αριθμ. πρωτ. 100770/4801/21-10-2010 απόφασή του, αποφάσισε τη χειρωνακτική αποδόμηση των αρχαίων καταλοίπων που αποκαλύφθηκαν στο πλαίσιο του έργου «Ολοκληρωμένη Εγκατάσταση Διαχείρισης Αποβλήτων (Ο.Ε.Δ.Α.) Βορειοανατολικής Αττικής», στη θέση Μαύρο Βουνό Γραμματικού, Νομού Αττικής.
Τα εν λόγω κατάλοιπα αφορούσαν ερείπια οικισμού προϊστορικών χρόνων, οικοδομικά λείψανα αγροικίας βυζαντινών χρόνων, τοιχάρια που χρονολογούνται στους υστεροκλασικούς - ελληνιστικούς χρόνους κ.ά. Τα αρχαία αποκαλύφθηκαν στο σημείο που στην εργολαβική γλώσσα αποκαλείται «μάτι του ΧΥΤΑ». Δηλαδή, στο πιο κομβικό σημείο της κατασκευής, εκεί όπου έχει σχεδιαστεί να καταλήξει το κεντρικό και βαθύτερο σημείο της κοιλότητας, η οποία θα γεμίσει με τα απορρίμματα της Αττικής. Παρά τις αντιδράσεις των κατοίκων, οι εργασίες συνεχίζονται...
Οσο για την Κερατέα, ο επίμαχος ΧΥΤΑ είναι χωροθετημένος μόλις 300 μέτρα από τα όρια της αδόμητης αρχαιολογικής ζώνης. Ο λόφος του Οβριοκάστρου βρίσκεται εντός των ορίων της κηρύξεως της Λαυρεωτικής ως «αρχαιολογικού χώρου, ιστορικού τόπου και τοπίου ιδιαιτέρου φυσικού κάλλους» (ΦΕΚ 852Β/3-9-1980). Στην κορυφή του λόφου εκτείνεται οχυρό, η λειτουργία του οποίου έχει, κατά μία άποψη, συνδεθεί με την ιστορία των μεταλλείων του Λαυρίου. Εξάλλου, εκεί το 1893, ήρθε στο φως αρχαϊκό άγαλμα, ο λεγόμενος «Κούρος της Κερατέας», ο οποίος σήμερα εκτίθεται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Για την αποτελεσματικότερη προστασία των αρχαιοτήτων του Οβριοκάστρου έχει θεσμοθετηθεί ζώνη Α' αδόμητη απολύτου προστασίας (ΦΕΚ 1070/29-12-1995).
Από την κορυφή του λόφου μπορεί κανείς να παρατηρήσει την κοιλάδα Ποτάμι και τα βουνά της βόρειας Λαυρεωτικής, όλη σχεδόν την έκταση μέχρι τον κόλπο της Αναβύσσου καθώς και τον Σαρωνικό, την πεδιάδα που απλώνεται μέχρι το Πάνειον όρος και την Κερατέα, μεγάλο μέρος των Μεσογείων μέχρι τους πρόποδες του Υμηττού και της Πεντέλης, καθώς και τον νότιο Ευβοϊκό στα ανατολικά. Αν η κυβέρνηση επιμείνει στην κατασκευή του ΧΥΤΑ, τότε αυτή η θέα θα «αναβαθμιστεί» και με σκουπίδια.
Πάντως ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων σε ανακοίνωσή του επισήμανε ότι το εν λόγω έργο «αντιβαίνει στις διατάξεις του αρχαιολογικού νόμου (Ν3028/02). Η χωροθέτηση του ΧΥΤΑ Κερατέας δεν θα επιφέρει μόνο πλήγμα στη μνημειακή κληρονομιά του τόπου μας αλλά και γενικότερα στο φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον, η προστασία του οποίου αποτελεί συνταγματική υποχρέωση του Κράτους (άρθρο 24 του Συντάγματος)».
Επιπλέον, σε επίσημο έγγραφο της Β' Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων (24/10/2011) επισημαίνεται ότι «η κατασκευή ΧΥΤΑ πλησίον περιοχής που χρησιμοποιήθηκε έστω και περιστασιακά ήδη από την πρώιμη εποχή του χαλκού, και με ορατό οχυρωμένο οικισμό που κατοικήθηκε τουλάχιστον από την ύστερη αρχαιότητα και τα βυζαντινά χρόνια, δεν συνάδει τόσο με το πνεύμα των διατάξεων του αρχαιολογικού νόμου 3028/2002 όσο και με τη ζοφερή πραγματικότητα που διαμορφώνει αυτού του είδους η διαχείριση των απορριμμάτων. Αν και εφόσον είναι πλέον αδύνατη η κατάργηση του έργου στο επιλεγέν από το 2003 σημείο, πρέπει οπωσδήποτε να εξετασθεί η περίπτωση απομακρύνσεως της λεκάνης του ΧΥΤΑ κατά πολύ νοτιότερα, μέσα στους ορεινούς όγκους της Λαυρεωτικής».
Εντούτοις, γι' αυτά τα 540 στρέμματα που θα καταλάβει το έργο, ουδέποτε συζήτησε το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο και μέχρι σήμερα δεν έχει εκφέρει άποψη το κορυφαίο γνωμοδοτικό όργανο για θέματα που σχετίζονται άμεσα ή έμμεσα με την πολιτιστική κληρονομιά. Αντίθετα, όταν του ζητήθηκε να γνωμοδοτήσει για την κατασκευή μονάδας υγειονομικής ταφής υπολειμμάτων, 350 μέτρα από τον ποταμό Αλιάκμονα, 1,5 χιλιόμετρο από τα όρια του αρχαιολογικού χώρου της Βεργίνας και τέσσερα χλμ. από τους βασιλικούς τάφους, το 2007 γνωμοδότησε αρνητικά, κρίνοντας ότι επιλέχθηκε η πλέον ακατάλληλη θέση. Αλλά το 2008 άλλαξε γνώμη και το επέτρεψε, αφού ξανασυζήτησε το θέμα κατόπιν αναπομπής από τον τότε υπουργό Πολιτισμού, Μιχάλη Λιάπη...
Ετσι, από τη μανία «διαχείρισης» των σκουπιδιών, με τον πιο επιπόλαιο τρόπο, δεν γλίτωσε ούτε ένας χώρος που βρίσκεται στον κατάλογο των μνημείων Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO! Η αρμόδια Εφορεία Αρχαιότητων ποτέ δεν συναίνεσε σε αυτό το σχέδιο, επισημαίνοντας ότι το καθεστώς προστασίας της περιοχής επιβλήθηκε για ιστορικούς, αρχαιολογικούς, αισθητικούς και περιβαλλοντικούς λόγους. Η περιοχή είναι κηρυγμένη ως «τόπος ιδιαιτέρου φυσικού κάλλους», προστατεύεται από τη διεθνή σύμβαση NATURA, ενώ από τον Αλιάκμονα υδρεύεται και αρδεύεται η Θεσσαλονίκη. Το έργο δεν έχει ξεκινήσει ακόμα λόγω προσφυγών που εκκρεμούν στο Συμβούλιο της Επικρατείας.
Μήπως, όμως, η εικόνα των σκουπιδιών δεν είναι εκείνη που κυριαρχεί και στον Τύμβο των Σαλαμινομάχων; Βέβαια αυτά είναι «ανεπίσημα» σκουπίδια. Δεν είναι σαν τα προηγούμενα, που τα «θάβουμε» υγειονομικά ή τα «διαχειριζόμαστε» πάλι υγειονομικά. Εδώ θα βρούμε βυθισμένα πλοία, σάπια κουφάρια, σκουριασμένα σιδερικά, μπάζα από παράνομες εκσκαφές, βιομηχανικά και αστικά απόβλητα. Μια θλιβερή εικόνα, που σε τίποτα δεν θυμίζει τη νίκη του 480 π.Χ. κατά του περσικού στόλου. Μόνο τη σύγχρονη ήττα του πολιτισμού. 7
πηγή : ΕΠ7Α , έκδοση της ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑΣ
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
-
Δημοσίευμα της 11.09.17 , επίκαιρο και άμεσα υλοποιήσιμο , επειδή δεν αρκεί μόνον η άρνηση , '' δεν θέλω σκουπίδια στ...
-
Πέρασαν εννέα χρόνια σχεδόν , από την έναρξη λειτουργίας αυτού του blog . Είναι καιρός πιστεύω για μία αναδρομή , στο τι ακριβώς συνέβη αυτ...
-
ΚΑΛΕΣΜΑ Η Επιτροπή Γραμματικού Μαραθώνα κατά των ΧΥΤΑ καλεί όλους τους κατοίκους του δήμου Μαραθώνα για ενημέρωση και ανοιχτή συζήτηση...